ရာ

ရာ


ရာ (ကြိ)

ထိုက်သင့်လျော်ကန်သည်။

(စည်း)ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက် ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်းကို ဖော်ပြရန် ကြိ​ယာနောက်မှ ဆက်တွဲသော စကားလုံး။ "အားထုတ်မှု သည် အကျိုးများရာ၏။" တင်းစာ။


ရာ၊ ဦး၊ အတွင်းဝန်

ဦးရာသည် ဗဒုံမင်းလက်ထက်တွင် သံတော်ဆင့်ရာထူးမှ ရာဇနန္ဒကျော်ဘွဲ့ဖြင့် အတွင်းဝန်အရာ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရ ၏။ (ကုန်းဘောင်ခေတ် မင်းမှုထမ်းများ အဘိဓာန်-တင်နိုင်တိုး)


ရာကျော်၊ ဦး၊ စာရေးတော်ကြီး

ဦးရာကျော်သည် သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် စာရေးတော်ကြီးရာထူးဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့ရ၏။ သူသည် အင်္ဂလိပ်ခေတ်တွင် လည်း မန္တလေးတိုင်းသတင်းစာ၌ အယ်ဒီတာအလုပ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဦးရာကျော်သည် မင်းတုန်းမင်း၏ ကုသိုလ်တော်ဘုရားများ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ဖူးပါသည်။ (ကုန်းဘောင်ခေတ် မင်းမှုထမ်းများ အဘိဓာန် -တင်နိုင်တိုး)


ရာဇဂုဏ် (၈)ပါး

(၁)နှိပ်နင်း ချီးမြှောက်ခြင်း၌ သိကြားမင်းကဲ့သို့ ကျင့်ခြင်း။

(၂)အခွန်အတုပ်ကို ဖြည်းဖြည်း ဆောင်ယူခြင်း၌ နေကဲ့သို့ ကျင့်ခြင်း။

(၃)သူလျှိုဖြင့် အမှုမျိုးကို သိအောင် ပြုခြင်း၌ လေကဲ့သို့ ကျင့်ခြင်း။

(၄)ချစ်သည် မုန်းသည် မရှိ၊ တရားနှင့်အညီ ဒဏ်ပေးခြင်း၌ ယမမင်းကဲ့သို့ ကျင့်ခြင်း။

(၅)ဥစ္စာ စည်းစိမ်ကို မတောင့်တခြင်း၌ မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ ကျင့်ခြင်း။

(၆)ကိုယ်တော်ကို လူတကာတို့ မြင်လျှင် ရွှင်စေခြင်း၌ လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ ကျင့်ခြင်း။

(၇)ပြည်တိုင်းကား အမှုကို ကောင်းစွာ ဆောင်တော်မူခြင်း၌ မြေကြီးကဲ့သို့ ကျင့်ခြင်း။

(၈)သူရဲသူခက်တို့အား မျိုးရိက္ခာ ဝေဖန်တော်မူခြင်း၌ ပဇ္ဇုန်နတ်ကဲ့သို့ ကျင့်ခြင်း။ (ဗဟုသုတပုလဲပန်းကုံး)


ရာဇဂုဏ် (၆)ပါး

သန္ဓိဂုဏ်၊ ဝိဂ္ဂဟဂုဏ်၊ ယာနဂုဏ်၊ အာသနဂုဏ်၊ ဒွိစာဂုဏ်၊ အာသယဂုဏ် တို့ဖြစ်ကြ၏။

(၁) ရန်သူနှင့်သင့်အောင် လက်ဆောင်ပေး စေ့စပ်ခြင်း။

(၂) နိုင်ငံတစ်ပါးနှင့်စစ်ထိုး အောင်နိုင်ခြင်း။

(၃) စစ်ယာဉ်ရထား ရှိခြင်း။

(၄) စစ်မှုစစ်ခင်းအတွက် နေရာကောင်းကို ရခြင်း။

(၅) ရန်သူ၏စစ်အင်အားကို ကွဲပြားစေနိုင်ခြင်း။

(၆) မဟာမိတ်နိုင်ငံများ ရှိခြင်း။ (​မြန်မာမှုအဘိဓာန် - မောင်ဇနိယ)


ရာဇတ်၊ ဦး (၁၈၉၈-၁၉၄၇)

အမျိုးသား အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးရာဇတ်သည် အငြိမ်းစား တိုက်ပိုင် အင်စပက်တော် မစ္စတာအေရာမန်နှင့် ဒေါ်ညိမ်းလှတို့၏ သားဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးကို မိတ္ထီလာ၌ ၁၈၉၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မန္တလေး ဝက်စလီ​ယောက်ျားလေးကျောင်းမှ ဆယ်တန်းကို ပါဠိ၊ အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်နေစဉ် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် တက္ကသိုလ်သပိတ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ ခုတွင် မန္တလေး ဗဟို အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းကြီးကို ဦးစီး ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ထိုကျောင်း၌ အထက်တန်းပြဆရာ လုပ်သည်။ ၁၉၂၂ ခု တွင် အမျိုးသားကောလိပ်မှ ဘီအေဘွဲ့ ရသည်။ ထို့နောက် မန္တလေး ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းအုပ် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်မှာ ၁၉၄၁ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်သည်။ ဗဟိုအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းအုပ် အဖြစ် ဆောင်ရွက်စဉ် ရဲညွန့်တပ်ဖွဲ့စည်းပြီး ကျောင်းသားလူငယ်များကို စစ်ပညာ သင်ပေးရုံမက မျိုးချစ်စိတ်လည်း သွင်းပေးသည်။ ၁၉၃၈ ခုတွင် ရွှေဘိုသူ ဒေါ်ခင်ခင်နှင့်လက်ထပ်သည်။ ကျောင်းတွင် ဆရာ ပြန်လုပ်သည်။ အထက် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဖဆပလအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်လာသည်။ မြန်မာ-မွတ်စလင် အသင်းဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေးကော်မတီဝင်တဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်​သော ကြားဖြတ်အစိုးရ အဖွဲ့တွင် ပညာရေးနှင့်အမျိုးသား စီမံကိန်းဌာနဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူနေစဉ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့နှင့်အတူ လုပ် ကြံခံခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ (ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာသမိုင်း အဘိဓာန် - မြဟန်)


ရာမ (၃)ပါး

(၁) ဘုရားအလောင်းရာမ။

(၂) ယိုးဒယားရာမ။

(၃) အိန္ဒိယဗသျှုရာမတို့ ဖြစ်ကြ၏။ (မြန်မာမှုအဘိဓာန် - မောင်ဇနိယ)




-ဆက်ရန်-